Pełne kreski, a internet nie działa: jak zdiagnozować Wi-Fi w domu

Ikona Wi-Fi pokazuje komplet kresek, laptop twierdzi, że jest połączony, a strona i tak się nie ładuje, wideorozmowa się tnie, plik kopiuje się w żółwim tempie. Ten poradnik prowadzi przez uporządkowaną diagnostykę - bez kupowania czegokolwiek.

Dla kogo jest ten tekst i co będzie potrzebne

Piszemy dla osoby z komputerem z Windows 11 (większość kroków działa też w Windows 10) i własnym routerem lub urządzeniem od operatora. Nie zakładamy wiedzy sieciowej. Potrzebne będą: kabel Ethernet (albo przejściówka USB-Ethernet), telefon lub drugi laptop do porównania i około godziny spokoju. Konto administratora przyda się dopiero przy resecie stosu sieciowego i odinstalowaniu sterownika.

Zastrzeżenie na start: wszystkie opisane czynności wykonujemy wyłącznie we własnej sieci domowej.

Dlaczego "pełne kreski" nic nie znaczą

Windows pokazuje jakość sygnału jako procent. W API sieci bezprzewodowych Microsoft nazywa go wlanSignalQuality: 0 odpowiada mocy sygnału -100 dBm, 100 odpowiada -50 dBm, a wartości pośrednie wylicza się interpolacją liniową (WLAN_ASSOCIATION_ATTRIBUTES).

Procent na ikonie mówi więc tylko o tym, jak głośno słychać router. Nic o tym, czy router ma internet, czy pasmo nie jest zapchane przez sąsiadów i czy DNS odpowiada. Można mieć 100 procent sygnału i zero łączności.

Druga myląca liczba to prędkość połączenia (link speed, w Windows "Szybkość odbierania") - wynegocjowana szybkość łącza radiowego. Realny transfer jest zawsze niższy: nadają inne urządzenia, część czasu zajmuje narzut protokołu, a router dzieli czas antenowy między klientów. Przykład czysto arytmetyczny: link 200 Mb/s przy teście 60 Mb/s daje 60 / 200 = 0,30, czyli 30 procent szybkości radiowej - i taki wynik bywa zdrowy. Pamiętaj też: 1 bajt to 8 bitów, więc łącze 100 Mb/s to najwyżej 100 / 8 = 12,5 MB/s.

Microsoft wyodrębnia scenariusz "Wi-Fi remains associated but network access fails" - urządzenie jest skojarzone z siecią, ale dostęp nie działa - i każe wtedy przejść od radia do warstwy TCP/IP, DHCP, DNS i zapory (Advanced troubleshooting wireless network connectivity).

Zanim cokolwiek zmienisz: zapisz stan wyjściowy

Ta sama dokumentacja zawiera ostrzeżenie, które łatwo przeoczyć: przed zresetowaniem stosu sieciowego, usunięciem profili, odinstalowaniem karty lub sterownika albo restartem komputera zbierz stan bazowy, bo te działania usuwają dowody. Zanotuj, kiedy problem występuje (o konkretnych porach, przy konkretnych aplikacjach, tylko w jednym pokoju, po wybudzeniu ze snu) i co się ostatnio zmieniło (aktualizacja Windows, nowy sterownik, router, antywirus lub VPN, przestawiony mebel), a potem zrób pomiar odniesienia z kroku 2.

Krok 1. Ustal, czy problem jest w Wi-Fi, czy dalej

Cel: rozdzielić trzy rzeczy, które wyglądają identycznie - problem z komputerem, z radiem albo z internetem operatora.

1. Weź telefon, wyłącz w nim dane komórkowe i połącz się z tą samą siecią Wi-Fi, w tym samym miejscu co komputer. Otwórz stronę. Jeśli telefon działa bez problemu, źródło kłopotu leży najpewniej w komputerze (Fix Wi-Fi connection issues in Windows).
2. Sprawdź, czy komputer dogaduje się z routerem. Kliknij Start, wpisz wiersz polecenia i otwórz go zwykłym kliknięciem - ipconfig i ping nie wymagają uprawnień administratora. Wpisz ipconfig, odszukaj sekcję karty Wi-Fi, a w niej wiersz Brama domyślna (ang. Default gateway) - to adres routera, najczęściej 192.168.x.x. Potem ping i ten adres, na przykład ping 192.168.1.1.

Oczekiwany wynik: cztery wiersze odpowiedzi i podsumowanie z zerową stratą pakietów - Reply from 192.168.1.1: bytes=32 time=5ms TTL=64, w polskim Windows Odpowiedź z 192.168.1.1: bajtów=32 czas=5ms TTL=64.

Ten test mówi mniej, niż się wydaje:

• Router odpowiada bez strat: warstwa podstawowa działa. To nie dowód, że radio jest zdrowe. Cztery pakiety po 32 bajty to ułamek sekundy ruchu; problem widoczny przy obciążeniu albo pojawiający się co kilka minut w takim teście nie wyjdzie.
• Router nie odpowiada: to też nie jest dowód awarii. Wiele routerów i zapór świadomie odrzuca albo depriorytetuje ICMP, czyli ruch, którym posługuje się ping. Sprawdź inaczej - czy pod tym samym adresem otwiera się panel routera.
• Brak bramy domyślnej albo adres zaczynający się od 169.254 - to konkretny sygnał: komputer nie dostał adresu z routera (DHCP, czyli automatyczne przydzielanie adresów, nie zadziałało).

Żeby wycisnąć z ping więcej, uruchom go dłużej: ping -n 100 192.168.1.1 pokaże, czy straty pojawiają się seriami. Nadal nie zmierzysz tym przepustowości ani nie sprawdzisz DNS.

Krok 2. Zrób punkt odniesienia po kablu

Ten krok najczęściej się pomija, a rozstrzyga najwięcej.

1. Podłącz komputer kablem Ethernet bezpośrednio do routera.
2. Wyłącz na chwilę Wi-Fi (Ustawienia > Sieć i internet > Wi-Fi), żeby mierzyć kabel. Zapamiętaj ten krok - w kroku 3 trzeba będzie Wi-Fi z powrotem włączyć.
3. Zamknij pobierania, streaming i kopie do chmury.
4. Wykonaj kilka pomiarów prędkości i zapisz wyniki z godziną.

Jeśli chcesz mieć wynik do pokazania operatorowi, zwróć uwagę na PRO Speed Test - mechanizm certyfikowany przez Prezesa UKE od 1 grudnia 2018 r. do 30 października 2024 r. Producent instruuje: połączyć komputer z routerem kablem i odłączyć na czas pomiarów inne urządzenia. Sama strona zaznacza jednak, że po zakończeniu certyfikacji raporty nie mają obecnie formalnego charakteru w postępowaniu reklamacyjnym.

Oczekiwany wynik: po kablu prędkość jest zbliżona do umownej, a łącze stabilne.

• Po kablu dobrze, po Wi-Fi źle - problem jest po stronie bezprzewodowej i dalsze kroki mają sens.
• Po kablu też źle - wiesz jedno: Wi-Fi nie jest główną przyczyną. To jeszcze nie dowodzi winy operatora. Wolny wynik po kablu może pochodzić z routera (przeciążony procesor, filtrowanie, kiepski firmware), z kabla lub gniazda ograniczonego do 100 Mb/s, z komputera (stary sterownik, antywirus filtrujący ruch), z VPN-u, z ruchu domowników albo z przeciążenia serwera testowego. Zanim zadzwonisz do operatora, powtórz pomiar innym kablem, na innym porcie i - jeśli się da - z drugiego komputera. Dopiero powtarzalny wynik jest argumentem.

Microsoft zaleca też pomiar odniesienia przed zmianami i powtórzenie go po nich, w kilku miejscach domu (Wi-Fi and your home layout) - bez tego nie stwierdzisz, czy cokolwiek pomogło.

Krok 3. Test "blisko i daleko"

1. Najpierw przywróć Wi-Fi wyłączone w kroku 2: Ustawienia > Sieć i internet > Wi-Fi, przełącznik na Włączone, i upewnij się, że komputer połączył się z siecią. Kabel Ethernet odłącz - inaczej Windows może nadal puszczać ruch po kablu.
2. Usiądź z laptopem w pomieszczeniu z routerem, kilka metrów od niego (najsilniejszy sygnał jest zwykle nie tuż przy urządzeniu, tylko w niewielkiej odległości).
3. Powtórz ten sam pomiar co w kroku 2 i zapisz wynik.
4. Wróć tam, gdzie zwykle pracujesz, powtórz pomiar i porównaj liczby.

Oczekiwany wynik: w pokoju z routerem wynik jest wyraźnie lepszy. Duża różnica między pokojami to problem pokrycia - zanim pomyślisz o sprzęcie, przestaw router: mniej ścian na drodze, bliżej środka mieszkania i wyżej, nie w rogu ani pod biurkiem, z dala od metalu. Brak różnicy, wszędzie tak samo źle - problem nie jest w zasięgu, idź do kroków 4 i 5.

Krok 4. Sprawdź, na jakim paśmie i kanale pracujesz

Domowe Wi-Fi działa w trzech pasmach. Microsoft opisuje ich kompromisy tak:

• 2,4 GHz - większy zasięg, lepsze przenikanie przez ściany, szeroka zgodność. Za to niższa przepustowość, mniej nienakładających się kanałów i większe zatłoczenie (mikrofalówki, telefony bezprzewodowe, Bluetooth).
• 5 GHz - wyższa przepustowość, więcej nienakładających się kanałów, mniejsze zatłoczenie. Za to krótszy zasięg i gorsze przechodzenie przez przeszkody.
• 6 GHz - bardzo wysoka przepustowość i niskie opóźnienia, ale najkrótszy zasięg. Wymaga zgodnego sprzętu po obu stronach: routera i karty Wi-Fi 6E albo 7, a na Windows także sterownika obsługującego to pasmo.

Uczciwie: 6 GHz nie gwarantuje najwyższej prędkości w każdym mieszkaniu. Blisko routera zwykle wygrywa, ale wystarczy jedna ściana i wynik potrafi spaść poniżej tego, co daje 5 GHz. Dostępność kanałów zależy dodatkowo od regulacji krajowych.

Pełne kreski w odległym pokoju to często zatłoczone pasmo 2,4 GHz. Żeby zobaczyć fakty, otwórz wiersz polecenia (bez uprawnień administratora) i uruchom:

netsh wlan show interfaces

Szukaj wiersza z wartością procentową (siła sygnału), wierszy z wartościami w Mb/s, typu radia oraz numeru kanału. Nazwy pól zależą od wersji Windows, języka interfejsu i sterownika: na komputerze redakcyjnym z polskim Windows 11 (kompilacja 10.0.26200.9278, karta Intel Wi-Fi 6 AX200 160MHz) wypisały się po angielsku - Name, Description, State, Radio status. To obserwacja z jednej maszyny, nie reguła. Gdy karta nie jest połączona (stan disconnected), pola z sygnałem i szybkością się nie pojawią.

Żeby zobaczyć otoczenie radiowe:

netsh wlan show networks mode=bssid

Przełącznik mode=bssid dodaje do każdej widocznej sieci adres BSSID, siłę sygnału, kanał i typ radia. Policz, ile sieci sąsiadów siedzi na twoim kanale.

Uwaga: w Windows 11 skanowanie otoczenia bywa powiązane z uprawnieniami usług lokalizacji, więc na części konfiguracji polecenie zwróci pustą listę albo komunikat o braku uprawnień. To zamierzone zachowanie systemu - jeśli chcesz z tej funkcji korzystać, włącz świadomie usługi lokalizacji w Ustawienia > Prywatność i zabezpieczenia > Lokalizacja; nie podpowiadamy sposobów obchodzenia tego mechanizmu. Alternatywa: panel routera albo analizator Wi-Fi ze Sklepu.

• Jeśli router rozgłasza oba pasma pod jedną nazwą, a chcesz mieć nad nimi kontrolę, nadaj im różne nazwy sieci (SSID) - w panelu routera.
• W paśmie 2,4 GHz standardowym wyborem są kanały 1, 6 i 11: przy typowej szerokości 20 MHz nie nakładają się na siebie. To nie jedyne dopuszczalne kanały - router pozwoli ustawić także 2, 3 czy 9, tyle że wtedy twoja sieć zacznie zachodzić na sąsiednie. Wybierz spośród 1, 6 i 11 ten z najmniejszą liczbą sąsiadów. Jeśli router pracuje w 2,4 GHz z szerokością 40 MHz i połączenie jest niestabilne, przestaw go na 20 MHz.
• W 5 GHz nakładanie jest mniejszym problemem: wybiera się kanał z najmniejszą liczbą sąsiadów.
• Automatyczny wybór kanału bywa dobry, ale nie zawsze trafia najlepiej.

Ostrzeżenie przed zmianą ustawień routera: notuj poprzednie wartości, zmieniaj jedną rzecz naraz i po każdej zmianie powtarzaj ten sam pomiar. Zmiana nazwy sieci lub hasła rozłączy wszystkie urządzenia w domu, łącznie z telewizorem, drukarką i inteligentnymi wtyczkami. Przy routerze operatora zarządzanym zdalnie część ustawień może wracać do poprzednich.

Krok 5. Gdy wszystko wskazuje na komputer

Gdy telefon w tym samym miejscu działa dobrze, a komputer nie, kolejność jest następująca.

1. Sprawdź stan podstawowy. Kliknij ikonę sieci na pasku zadań i upewnij się, że Wi-Fi jest włączone. Sprawdź tryb samolotowy: Ustawienia > Sieć i internet > Tryb samolotowy.
2. Zapomnij sieć i połącz się ponownie. Miej hasło do Wi-Fi pod ręką, zanim cokolwiek klikniesz - po zapomnieniu sieci Windows zapyta o nie ponownie, a bez hasła zostajesz bez internetu. Ścieżka: Ustawienia > Sieć i internet > Wi-Fi > Zarządzaj znanymi sieciami > Zapomnij.
3. Zrestartuj modem i router. Na czas restartu wszyscy w domu tracą internet - uprzedź domowników. Odłącz zasilanie routera, potem modemu (przy urządzeniu łączonym wystarczy jedno), odczekaj co najmniej 30 sekund, podłącz modem, poczekaj aż diody przestaną migać, potem router.
4. Uruchom polecenia sieciowe. Najpierw ostrzeżenie: netsh winsock reset i netsh int ip reset resetują stos sieciowy i potrafią usunąć niestandardowe ustawienia dodane przez VPN albo antywirus z filtrem. Zaplanuj po nich restart, licz się z ponownym konfigurowaniem VPN-u i wykonuj je dopiero po zebraniu stanu bazowego. Wymagają wiersza polecenia jako administrator. Kolejność: netsh winsock reset, netsh int ip reset, ipconfig /release, ipconfig /renew, ipconfig /flushdns.
5. Dopiero na końcu ruszaj sterownik. Ostrzeżenie: jeśli Windows nie zainstaluje sterownika automatycznie po restarcie, komputer zostaje bez sieci i nie ma jak go pobrać. Wcześniej pobierz zapasowy sterownik ze strony producenta i zapisz na pendrive. Potem odinstaluj go w Menedżerze urządzeń: Karty sieciowe > prawy przycisk na karcie Wi-Fi > Odinstaluj urządzenie, i zrestartuj komputer.
6. Jeśli sieć w ogóle nie jest widoczna, sprawdź we właściwościach karty zakładkę Zaawansowane i ustawienie w rodzaju "Wireless Mode" lub "Band" - sterownik potrafi odfiltrować pasmo routera.

Krok 6. Zbierz dowody, jeśli problem wraca

Gdy usterka jest przerywana i czeka cię rozmowa z operatorem, przydaje się raport. Ostrzeżenie: raporty i ślady bezprzewodowe zawierają identyfikatory urządzeń, kart i sieci - świadomie zdecyduj, komu taki plik dajesz. Polecenie (jako administrator):

netsh wlan show wlanreport

Generuje raport HTML z ostatnimi sesjami, powodami rozłączeń i informacjami o karcie, i wypisuje ścieżkę do pliku. Warto zajrzeć też do Podglądu zdarzeń: Dzienniki aplikacji i usług > Microsoft > Windows > WLAN-AutoConfig > Operational.

Dlaczego nie zaczynamy od zakupu sprzętu

Nowy router albo zestaw mesh pomoże tylko wtedy, gdy problemem jest pokrycie. Jeżeli po kablu też jest wolno, nowy router niczego nie przesądza. Jeżeli karta w laptopie obsługuje tylko starsze standardy, router nie podniesie jej możliwości. A jeżeli wąskim gardłem jest zatłoczony kanał 2,4 GHz, zmiana kanału da efekt za darmo. Zakup jest więc ostatnim krokiem i podejmuje się go z pomiarami w ręku. Nie obiecujemy, że każdy problem da się rozwiązać samodzielnie: bywają wady sprzętu, awarie u operatora i za dużo ścian między biurkiem a routerem.

Lista kontrolna na koniec

• Czy inne urządzenie w tym samym miejscu ma ten sam problem?
• Czy ping do bramy wraca bez strat - i czy pamiętasz, że brak odpowiedzi nie przesądza o awarii?
• Ile wynosi prędkość po kablu, o której godzinie i czy powtórzyłeś pomiar na innym kablu lub porcie?
• Czy po pomiarze kablowym z powrotem włączyłeś Wi-Fi i odłączyłeś kabel?
• Ile wynosi prędkość po Wi-Fi w pokoju z routerem, a ile w pokoju docelowym?
• Na jakim paśmie i kanale pracuje połączenie i ilu sąsiadów jest na tym kanale?
• Czy po każdej zmianie powtórzyłeś ten sam pomiar i zapisałeś wynik?
• Czy potrafisz cofnąć każdą zmianę wprowadzoną w routerze?

Komplet tych odpowiedzi wystarczy do rozmowy z operatorem albo świadomej decyzji o sprzęcie.

Źródła

• Microsoft Support, Fix Wi-Fi connection issues in Windows - kolejność diagnostyki, polecenia sieciowe, ping do bramy, zapasowy sterownik.
• Microsoft Support, Wi-Fi and your home layout - porównanie pasm 2,4 / 5 / 6 GHz, dobór kanałów 1, 6, 11, szerokość 20 i 40 MHz, ustawienie routera, pomiar odniesienia.
• Microsoft Learn, Advanced troubleshooting wireless network connectivity - polecenia netsh wlan, wlanreport, dziennik WLAN-AutoConfig, stan bazowy przed resetem.
• Microsoft Learn, WLAN_ASSOCIATION_ATTRIBUTES - procentowa jakość sygnału i jej odniesienie do dBm.
• PRO Speed Test - metodyka pomiaru po kablu, okres certyfikacji UKE, status raportów.